پاسخ کوتاه: ترخیص کالا از چین به ایران در چند مرحله انجام میشود: آمادهسازی مدارک (فاکتور، پکینگلیست، بارنامه، گواهی مبدأ)، ثبت در سامانه جامع تجارت، اظهار کالا با کد تعرفه و شناسه کالا، پرداخت حقوق ورودی و ترخیص. هزینه ترخیص چینپست ۹۵۰٬۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم است (بالای ۵۰۰ کیلو: ۸۰۰٬۰۰۰ تومان) و ترخیص اکسپرس بهصورت پته و پستی انجام میشود.
خیلی از وارداتها نه در دریا و نه در هواپیما، که در گمرک گیر میکنند. بار رسیده، مدارک ناقص است؛ یا نام کالا در فاکتور با پکینگلیست نمیخواند؛ یا کد تعرفه اشتباه خورده و حقوق ورودی چند برابر شده. ترخیص، مرحلهای نیست که بشود به شانس سپرد — یک چکلیست دارد و همین چکلیست را در این راهنما قدمبهقدم میبینید.
مراحل ترخیص کالا از چین به ایران
مرحله ۱: مدارک را کامل کنید
همهچیز از مدارک شروع میشود. پیش از اینکه بار حرکت کند، اینها را آماده کنید:
- فاکتور فروش (Invoice): نام کالا، تعداد، قیمت واحد و مبلغ کل
- پکینگلیست (Packing List): تعداد کارتن، وزن و ابعاد هر بسته
- بارنامه (Bill of Lading / Airway Bill): سند حمل دریایی یا هوایی
- گواهی مبدأ (Certificate of Origin): گواهی رسمی کشور مبدأ کالا
- بیمهنامه: در صورت بیمه بودن بار
قانون طلایی: نام کالا در فاکتور و پکینگلیست باید دقیقاً یکی باشد، و هر چیزی که در پکینگلیست هست باید در فاکتور هم آمده باشد. همین یک ناهماهنگی ساده، شایعترین دلیل توقف ترخیص است.
مرحله ۲: ثبت در سامانه جامع تجارت
واردات به ایران از مسیر سامانه جامع تجارت ثبت میشود. ثبت سفارش و تخصیص ارز (در صورت نیاز) در این سامانه انجام میگیرد و بدون آن، اظهار گمرکی ممکن نیست.
مرحله ۳: شناسه کالا و کد تعرفه
هر کالا یک کد تعرفه (HS Code) دارد که حقوق ورودی آن را تعیین میکند؛ کد اشتباه یعنی حقوق اشتباه. شناسه کالا (TSC) هم برای پیگیری کالا در فرآیند گمرکی استفاده میشود — جزئیات آن در راهنمای شناسه کالا (TSC) آمده است.
مرحله ۴: اظهارنامه گمرکی
با مدارک کامل، اظهارنامه گمرکی تنظیم و کالا اظهار میشود. در این مرحله گمرک مدارک را با بار تطبیق میدهد و در صورت نیاز، کالا بازرسی میشود.
مرحله ۵: پرداخت حقوق ورودی و عوارض
حقوق ورودی بر اساس کد تعرفه و ارزش گمرکی کالا محاسبه و پرداخت میشود. عدد دقیقش فقط بعد از تعیین کد تعرفه و ارزش کالا مشخص است — هیچ عدد ثابتی برای همه کالاها وجود ندارد.
مرحله ۶: ترخیص و تحویل
بعد از پرداخت، کالا ترخیص و به انبار شما تحویل داده میشود. ترخیص در چینپست اکسپرس و بهصورت پته و پستی انجام میشود؛ برای همین، مالیات بر ارزش افزوده به آن تعلق نمیگیرد.
مدارک لازم برای ترخیص — چکلیست
| مدرک | توضیح |
|---|---|
| فاکتور فروش | نام کالا، تعداد، قیمت واحد، مبلغ کل |
| پکینگلیست | تعداد کارتن، وزن، ابعاد — نام کالا دقیقاً مثل فاکتور |
| بارنامه | دریایی (B/L) یا هوایی (AWB) |
| گواهی مبدأ | گواهی رسمی کشور مبدأ؛ برای ایران معمولاً عمومی و غیرترجیحی |
| بیمهنامه | در صورت بیمه بودن بار |
| مجوزها | فقط برای کالاهای نیازمند مجوز (بهداشتی، مخابراتی و…) |
هزینه ترخیص چقدر است؟
| خدمت | هزینه |
|---|---|
| ترخیص کالا | ۹۵۰٬۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم |
| ترخیص کالا (بار بالای ۵۰۰ کیلوگرم) | ۸۰۰٬۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم |
| حقوق ورودی گمرکی | بسته به کد تعرفه و ارزش کالا — جداگانه محاسبه میشود |
هزینههای جانبی را هم در بودجه بگذارید: THC بندری، دموراژ و انبارداری (اگر کالا بیش از روزهای مجانی در بندر بماند)، بیمه باربری (حدود ۰٫۳ تا ۰٫۵٪ ارزش کالا) و حمل داخلی از بندر تا انبار شما. جزئیات کامل هزینه حمل و ترخیص در راهنمای هزینه حمل بار از چین به ایران آمده است.

ترخیص هوایی یا دریایی؟
مدارک ترخیص در هر دو روش یکی است؛ تفاوت در زمان و حجم است. هوایی سریعتر میرسد و برای بارهای سبک و فوری مناسب است (حمل هوایی ۳ تا ۷ روز کاری)؛ دریایی برای حجم بالا بهصرفهتر است (۲۵ تا ۳۵ روز). در هر دو روش، کامل بودن مدارک تعیین میکند که ترخیص سریع انجام شود یا بار در گمرک بماند. روشها و زمانبندی هر کدام در صفحه کارگو چین آمده است.
اشتباههای رایج در ترخیص
۱. ناهماهنگی نام کالا بین فاکتور و پکینگلیست
شایعترین دلیل توقف ترخیص. نام کالا را در هر دو سند دقیقاً یکی بنویسید.
۲. کد تعرفه اشتباه
کد HS اشتباه یعنی حقوق ورودی اشتباه — گاهی چند برابر. کد را پیش از اظهار با کارگزار چک کنید.
۳. مدارک ناقص یا دیررس
اگر مدارک بعد از رسیدن بار برسد، دموراژ و انبارداری شروع میشود. مدارک را پیش از حرکت بار آماده کنید.
۴. نادیده گرفتن مجوزها
بعضی کالاها (بهداشتی، مخابراتی، غذایی) مجوز جداگانه میخواهند؛ بدون مجوز، ترخیص ممکن نیست.
سوالات پرتکرار
هزینه ترخیص کالا از چین به ایران چقدر است؟
۹۵۰٬۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم؛ برای بار بالای ۵۰۰ کیلوگرم، ۸۰۰٬۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم. حقوق ورودی گمرکی جدا و بسته به کد تعرفه کالا محاسبه میشود.
آیا ترخیص شامل مالیات بر ارزش افزوده میشود؟
نه؛ ترخیص چینپست اکسپرس و بهصورت پته و پستی انجام میشود و مالیات بر ارزش افزوده به آن تعلق نمیگیرد.
چه مدارکی برای ترخیص لازم است؟
فاکتور فروش، پکینگلیست، بارنامه، گواهی مبدأ و بیمهنامه؛ برای کالاهای خاص، مجوزهای مربوط هم لازم است.
اگر نام کالا در فاکتور و پکینگلیست یکی نباشد چه میشود؟
گمرک ایراد میگیرد و ترخیص متوقف میشود. نام کالا باید در هر دو سند دقیقاً یکی باشد و هر چیزی که در پکینگلیست هست، در فاکتور هم آمده باشد.
ترخیص هوایی با دریایی چه فرقی میکند؟
مدارک یکی است؛ هوایی سریعتر و گرانتر است و دریایی برای حجم بالا بهصرفهتر. در هر دو روش، کامل بودن مدارک تعیینکننده سرعت ترخیص است.
چینپست همراه شما
تیم چینپست در چین و ایران صفر تا صد واردات شما را مدیریت میکند: استعلام نرخ روز، تجمیع بار در انبارهای چین، بازرسی کیفیت، ترخیص از گمرک و تحویل درب انبار. برای استعلام ترخیص و نرخ فوری، در واتساپ چینپست پیام بدهید — زیر نیم ساعت جواب میگیرید.
آخرین بهروزرسانی: ۱۶ آبان ۱۴۰۵

