اینکوترمز چیست؟
اینکوترمز (Incoterms) قواعد استاندارد اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) است که در قرارداد و پروفرما می‌آید و مشخص می‌کند هزینه‌ی حمل تا کجا با فروشنده است و ریسک کالا از چه نقطه‌ای به خریدار می‌رسد. نسخه‌ی جاری آن Incoterms 2020 است. اگر این قواعد را ندانید، ممکن است قیمتی بگیرید که فکر کنید همه‌چیز داخلش است، در حالی که هزینه‌ی مقصد یا ریسک مسیر با شماست. این راهنما شش ترم پرکاربرد در واردات از چین را به زبان ساده می‌گوید.
۶ ترم پرکاربرد در واردات از چین
| ترم | هزینه‌ی حمل تا کجا با فروشنده؟ | ریسک از کجا با خریدار؟ |
|---|---|---|
| EXW | فقط تحویل در محل فروشنده | از لحظه‌ی تحویل در محل فروشنده |
| FCA | تحویل به حمل‌کننده‌ی تعیین‌شده (در محل فروشنده یا محل دیگر) | از لحظه‌ی تحویل به حمل‌کننده |
| FOB | تا روی عرشه‌ی کشتی در بندر مبدأ (فقط دریایی) | از لحظه‌ی بارگیری روی کشتی |
| CFR | کرایه‌ی حمل تا بندر مقصد (فقط دریایی) | با وجود پرداخت کرایه توسط فروشنده، ریسک از لحظه‌ی بارگیری روی کشتی با خریدار است |
| CIF | کرایه‌ی حمل تا بندر مقصد + بیمه‌ی حداقلی (فقط دریایی) | مثل CFR؛ ریسک از لحظه‌ی بارگیری با خریدار است، هرچند بیمه را فروشنده خریده است |
| DDP | همه‌چیز تا مقصد: حمل، بیمه، ترخیص و عوارض مقصد | تا تحویل در مقصد با فروشنده است |
نکته‌ی مهم درباره‌ی CIF: بیمه‌ای که فروشنده می‌خرد فقط حداقل پوشش است؛ اگر بارتان ارزش بالایی دارد، بیمه‌ی تکمیلی را خودتان اضافه کنید.
فرق FOB و FCA چیست؟
این دو ترم را زیاد با هم اشتباه می‌گیرند. تفاوت اصلی در نقطه‌ی تحویل و روش حمل است: در FOB نقطه‌ی تحویل روی عرشه‌ی کشتی در بندر مبدأ است و فقط برای حمل دریایی کاربرد دارد؛ در FCA تحویل به شرکت حمل‌کننده است — حتی در انبار یا ترمینال، قبل از رسیدن به بندر — و برای همه‌ی روش‌ها (هوایی، دریایی، ریلی، زمینی) کاربرد دارد. برای بار کانتینری که در ترمینال تحویل حمل‌کننده می‌شود، FCA معمولاً دقیق‌تر و کم‌دردسرتر از FOB است، چون در FOB عملاً کنترل بار از وقتی به ترمینال می‌رسد تا وقتی روی کشتی می‌رود، در هاله‌ای از ابهام است.
برای واردات از چین کدام ترم بهتر است؟
اگر می‌خواهید کنترل حمل، بیمه و هزینه دست خودتان باشد، FOB یا FCA بگیرید و حمل را به فورواردر خودتان (مثل ChinPost) بسپارید. اگر تازه‌کار هستید و می‌خواهید فروشنده همه‌چیز را تا ایران بدهد، CIF یا DDP ساده‌تر است؛ ولی در CIF هزینه‌های مقصد و محدودیت بیمه را در نظر بگیرید و در DDP دقیق مشخص کنید «تحویل در کجا» یعنی چه (انبار؟ درب منزل؟ با ترخیص یا بدون ترخیص؟). سرویس DDP از خدمات ChinPost است و بار را با ترخیص تا ایران می‌آورد. در استعلام، همیشه سه چیز را مشخص کنید: ترم، بندر یا فرودگاه مبدأ و مقصد، و نوع بار؛ تا قیمت دقیقاً بر همان مبنا داده شود. راهنمای خرید از چین بدون واسطه و روش‌های کارگو چین هم در همین مسیر به کارتان می‌آید.
سؤالات متداول اینکوترمز
اینکوترمز چیست؟
قواعد استاندارد اتاق بازرگانی بین‌المللی که مشخص می‌کند در یک معامله‌ی بین‌المللی، هزینه‌ی حمل تا کجا با فروشنده است و ریسک کالا از چه نقطه‌ای به خریدار می‌رسد؛ نسخه‌ی جاری آن Incoterms 2020 است.
فرق FOB و FCA چیست؟
در FOB نقطه‌ی تحویل روی عرشه‌ی کشتی در بندر مبدأ است و فقط دریایی است؛ در FCA تحویل به شرکت حمل‌کننده است (حتی در انبار یا ترمینال) و برای همه‌ی روش‌های حمل کاربرد دارد. برای بار کانتینری، FCA معمولاً دقیق‌تر است.
CIF یعنی چه و بیمه‌اش چقدر است؟
CIF یعنی فروشنده کرایه‌ی حمل تا بندر مقصد و بیمه را می‌پردازد؛ ولی بیمه فقط حداقل پوشش است و ریسک از لحظه‌ی بارگیری روی کشتی با خریدار است. برای بار ارزشمند، بیمه‌ی تکمیلی بگیرید.
برای واردات از چین کدام ترم بهتر است؟
بستگی به تجربه‌تان دارد: برای کنترل کامل، FOB یا FCA با فورواردر خودتان؛ برای سادگی، CIF یا DDP. در هر حالت، ترم، مبدأ و مقصد را در استعلام دقیق بنویسید.
